اپیدمیولوژی برای همه

پایان نامه نویسی، قسمت اول: حوزه پژوهشی

تاریخ:شنبه 7 اسفند 1395-12:06 ب.ظ

سلام 
خیلی از دوستان در زمینه پایان نامه سوال داشتند و راهنمایی خواستند. بر آن شدیم تا راهنمایی های کاملی در این زمینه داشته باشیم. قدم اول را از پایه و انتخاب حوزه پژوهشی شروع می کنیم.  سعی بر این خواهد بود که هر هفته یک پست در این زمینه داشته باشیم و تمامی مراحل پایان نامه نویسی را  تا حد توان مطرح کنیم. 
 این قسمت به نظر بنده مهمترین قسمت کار یک دانشجوی اپیدمیولوژی(و همچنین سایر رشته ها) است. به نظر این جانب فارغ التحصیل اپیدمیولوژی حتما باید در یک فیلد خاص تبحر داشته باشد و با بقیه فیلد ها نیز آشنایی در حد لازم داشته باشد. بهترین فرصت برای این فیلد نیز پایان نامه است. 




پس باید توجه داشته باشید که پایان نامه چیزی خواهد بود بعنوان کارنامه کاری شما. معمولا هم در بسیاری از محافل علمی از فارغ التحصیل اپیدمیولوژی این سوال پرسیده می شود که " پایان نامه شما چه بود؟"

در هر حال چه رشته تان را دوست داشته باشید و یا نداشته باشید، اگر دانشگاه مورد علاقه تان قبول شده اید یا نشده اید، اگر از فضای علمی دانشکده تان راضی هستید یا نیستید، به هر حال سرنوشت مختوم تان نگارش پایان نامه است؛ به هر حال قرار است دست کم یک ترم یعنی چهار ماه از عمر شریف تان را صرف نگارش یک متن نمایید. پس سعی کنید حوزه و موضوعی را انتخاب کنید که دغدغه ذهنی تان است و از آن مهمتر، برای وقت خود ارزش قائل شده و کاری کنید کارستان!

انتخاب حوزه پژوهشی یکی از پیش مراحل انجام پایان نامه اما بسیار مهم است. اگر دوستانی به شما گفته اند که از روز اول ورود به کارشناسی ارشد یا حتی قبل از آن می دانسته اند که در پایان نامه خود چه موضوعی را دنبال خواهند کرد، نه گزاف گفته اند و نه کار اشتباهی کرده اند! ولی شما سعی کنید از روز اول اولین کلاس کارشناسی ارشد خود، دفترچه ای مخصوص ایده های پایان نامه خود به همراه داشته باشید. در هر کلاس، سمینار، کارگاه یا جلسه دفاعی که حاضر شدید، هر حوزه کلی یا موضوع جزئی که به ذهنتان جالب آمد و فکر کردید می توان حتی یک قدم آن را به پیش برد را یادداشت کنید.

از ابتدایی بودن و خام بودن ایده هایی که در دفترچه خود یادداشت میکنید، ترسی نداشته باشید. همین ایده ها بعدها کلید های بزرگتری از دغدغه های ذهنی و سئوال های اساسی شما به دستتان خواهد داد.

اگر دانشجوی ترم دوم یا سوم هستید و تا چند ماه یا هفته یا روز دیگر باید پروپوزال خود را نهایی کنید، باز هم مهمترین پیشنهاد ، یک بارش فکری تمام و کمال است. فکر کنید که چه موضوعی در حوزه رشته تان بیشترین مشغولیت ذهنی و بیشترین جذابیت را برای شما دارد. موضوعتان باید حائز هر دو این ویژگی ها باشد. چراکه قرار است مسیر علمی شما، وقت شما و از همه مهمتر قوای ذهنی شما را به خود اختصاص دهد. 

همه موضوعات را روی کاغذ بنویسید و این کار را تا جایی ادامه دهید که دیگر در ذهنتان موضوعی نمانده باشد که روی کاغذ نیاورده اید. اکنون روی حوزه هایی که در ذهن دارید کمی تامل و جستجو کنید. کلمات کلیدی که در ذهن آورده اید را در بخش پایان نامه های دانشگاه های داخلی و خارجی جستجو کنید و ببینید آخرین کارهایی که در این حوزه انجام شده، به چه موضوعاتی پرداخته اند. در این زمینه بیشتر با پایان نامه هایی که در دانشکده خود یا دیگر دانشکده ها انجام شده است مقایساتی انجام دهید. این مقایسات باعث روشن تر شدن موضوع می شود و شما را به جهت درستی هدایت می کند. برای مثال اگر حوزه انتخابی شما مصرف سیگار در نوجوانان است با بررسی منابع داخلی و خارجی متوجه خواهید شد که در کدام مباحث این موضوع کار شده(یا بیشتر کار شده) و در چه مواردی تقریبا می توان گفت کاری انجام نشده است. این موارد فقط و فقط با سرچ و مطالعه میسر خواهد شد. خیلی از موارد دانشجویی مراجعه می کند و عنوانی می دهد در حالی که با ساده ترین جستجو می توان متوجه شد که این موضوع دیگر پیش پا افتاده است. اما به این موضوع هم توجه داشته باشید که در اپیدمیولوژی اساتید خواسته یا ناخواسته بیشتر درگیر روش های آماری پیچیده می شوند و تمایل دارند که پایان نامه ها نیز حاوی روش های آماری خاص باشند. پیشنهاد بنده این است که در ابتدای امر به فکر روش آماری نباشید. اگر حیطه ای که انتخاب می کنید و عنوانی که در این حیطه بر می گزینید، یک مشکل عمده باشد و پایان نامه شما قرار است به آن پاسخ دهد یا راهکاری را ارایه دهد که حرفی برای گفتن داشته باشد یا چالش بزرگی را در سطح کشوری و یا حتی استانی از بین بردارد مطئمن باشید که اساتید از آن استقبال می کنند و دیگر شما را درگیر روش های آماری پیچیده نمی کنند. اما زمانی که اساتید ببینند موضوع انتخاب شده کمی سطحی است و خیلی نمی شود روی آن حساب کرد پیشنهاد استفاده از روش های آماری پیچیده را هم می دهند که در نهایت کار را کمی سخت می کند. در هر حال شاید یادگیری این روشها نیز بسیار خوب باشد اما اصل پایان نامه بهتر است روی حل یک مشکل فوکوس کند و به زبانی ارایه شود که قابلیت استفاده در کوچکترین سطح بهداشتی و درمانی داشته باشد. 

یک راه بسیار خوب دیگر برای انتخاب حوزه پژوهشی و گسیل شدن موضوعات ناب به ذهن تان، ورق زدن کتاب معروف فرهنگ اپیدمیولوژی است که توسط دکتر کیومرث ناصری هم ترجمه شده و جزو منابع ارشد و دکتری نیز محسوب می شود. وقتی این کتاب را  را ورق میزنید ذهنتان را باز بگذارید تا مدخل موضوعاتی که برایش جالبتر است را بخواند و بداند به کدام سمت متمایل خواهد شد. 

اگر حدودا به سه تا پنج حوزه اصلی بیشترین تمایل را یافته و آن را مد نظر قرار داده اید، اکنون هنگام مشورت، جدا کردن ایده های برتر و جرکت به سوی انتخاب موضوع است. برای این کار می توانید از اساتید و سال بالایی های خود استفاده کنید. این هم توجه داشته باشید که وقتی حوزه پژوهشی خود را مشخص کنید تقریبا استاد مورد نظرتان نیز با توجه به فیلدهای کاری اساتید مشخص خواهد شد. 


در نگارش این پست از مطالب رضوان عرفانی، کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی نیز استفاده شده است. 





نوع مطلب : پایان نامه 

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.